„Homo Faber. Rzemieślnicy, rękodzielnicy i przemysłowcy w życiu dawnych miast”. Relacja z międzynarodowej konferencji

W dniu 29 kwietnia 2026 r. odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Homo Faber. Rzemieślnicy, rękodzielnicy i przemysłowcy w życiu dawnych miast” organizowana przez Muzeum Rzemiosła w Krośnie. Podczas wydarzenia wygłoszonych zostało dziesięć referatów obejmujących szerokie spektrum specjalizacji rzemieślniczych, takich jak zegarmistrzostwo, garncarstwo, tkactwo czy kowalstwo, ukazując ich rozwój technologiczny, znaczenie ekonomiczne oraz kontekst kulturowy.

Konferencję rozpoczęła przywitaniem gości Dyrektor Muzeum Rzemiosła w Krośnie dr inż. Marta Rymar, która następnie wygłosiła referat „Rzemiosło miejskie jako proces budowania tożsamości lokalnej na przykładzie odtworzenia Fabryki Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza”.

Dalej w kolejności wygłoszone zostały referaty:

„Bardejovski hrnčiari v 15. – 17. Storoči – mgr Peter Harčar, Dyrektor Szaryskiego Muzeum w Bardejowie
„Mistrzynie haftu haczowskiego. Rzemiosło zakorzenione w pamięci i wspólnocie” – mgr Judyta Sos, Muzeum Etnograficzne w Rzeszowie
„Siła rękodzieła i rzemiosła. Rzemieślnicy Rakszawy” – mgr Małgorzata Jaszczołt, Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi, Warszawa
„Od Homo Faber do Homo Ludens. Przemysł naftowy a przemiana społeczeństwa” – mgr Barbara Olejarz, Dyrektor Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce
„Kim Pan jest Panie Mięsowicz? Nieznane życiorysy zegarmistrza między warsztatem a magistratem”, mgr Katarzyna Solińska, Muzeum Rzemiosła w Krośnie
„Ceramika przedwojenna w zbiorach Muzeum Etnograficznego im. F. Kotuli w Rzeszowie”, mgr Monika Zydroń, Muzeum Etnograficzne w Rzeszowie
„Rzecz o rurmistrzach, trębaczach, cyrulikach, postrzygaczach i wrotnych. Krośnieńscy rzemieślnicy na straży bezpieczeństwa miasta” – mgr Łukasz Stachurski, Muzeum Rzemiosła w Krośnie
„Bardejovské novoveké hrnčiarstvo” – mgr Peter Kočan, Szaryskie Muzeum w Bardejowie
„Kowal jako rzemieślnik w przemyśle naftowym XIX i XX w.” – mgr Michał Górecki, Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce

W trakcie sesji podjęte zostały kluczowe zagadnienia dotyczące funkcjonowania i ewolucji korporacji cechowych, rozwoju rękodzielnictwa oraz przemian wczesnych form przemysłu na obszarze południowo-wschodniej Polski i północnej Słowacji. Szczególna uwaga została poświęcona mechanizmom organizacyjnym cechów rzemieślniczych, ich roli w kształtowaniu struktur społecznych miast oraz znaczeniu w transferze wiedzy i technologii w ujęciu diachronicznym.

Obrady stały się platformą interdyscyplinarnej wymiany myśli, integrującej perspektywy badawcze z zakresu historii gospodarczej, dziejów rzemiosła, techniki, etnografii oraz studiów nad dziedzictwem kulturowym. Wydarzenie było symultanicznie tłumaczone na języki polski i słowacki i było jednym z punktów otwarcia Fabryki Zegarów Wieżowych – Oddziału Muzeum Rzemiosła w Krośnie.

Konferencja zrealizowana została w ramach projektu „Muzeum – moja przestrzeń czasu” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.