Muzeum Rzemiosła w Krośnie realizuje projekt pt. „Cyfrowy majstersztyk – stworzenie kinematycznej instrukcji budowy i uruchomienia zabytkowego zegara wieżowego z Pierwszej Krajowej Fabryki Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza w Krośnie” finansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Co zrealizujemy w ramach projektu? Nasze działania opierają się na trzech kluczowych filarach:
• Skanowanie 3D mechanizmu zegara wieżowego z 1910 roku: Zabytkowy zegar z kościoła w Zręcinie, znajdujący się w muzealnym depozycie, zostaje poddany precyzyjnemu skanowaniu (przy użyciu m.in. skanerów światła strukturalnego oraz aparatów o rozdzielczości 150 Mpix). Pozwala to wygenerować techniczne modele trójwymiarowe 140 elementów zegara, które posłużą do stworzenia kinematycznej instrukcji działania mechanizmu. Cyfrowa baza danych umożliwi badaczom i projektantom dokładne poznanie specyfiki zegara, a także ułatwi ewentualną rekonstrukcję lub wydruk poszczególnych elementów w technologii 3D.
• Konserwacja archiwaliów: Prowadzimy ratunkową konserwację 90 jednostek archiwalnych (łącznie 415 dokumentów, listów i maszynopisów) z lat 20. i 30. XX wieku. Oryginalne obiekty są poddawane specjalistycznym zabiegom chemicznym i mechanicznym (m.in. dezynfekcji, oczyszczaniu z zacieków, odkwaszaniu), co skutecznie zabezpiecza je przed dalszą degradacją i osłabieniem podłoża.
• Opracowanie cyfrowe i warstwa OCR: Po zakończeniu konserwacji i zeskanowaniu dokumentów fabrycznych, zostaną one poddane korekcie cyfrowej w celu zwiększenia ich czytelności. Na zdigitalizowane archiwalia zostanie nałożona warstwa tekstowa OCR (ang. Optical Character Recognition), co pozwoli na łatwe przeszukiwanie treści i analizę materiałów historycznych.
Dostępność i otwartość
Wszystkie rezultaty projektu – modele 3D, instrukcje oraz skany dokumentów – zostaną bezpłatnie udostępnione w dedykowanej zakładce na stronie internetowej Muzeum Rzemiosła w Krośnie. Całość zostanie opracowana z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Wprowadzona warstwa OCR umożliwi korzystanie z oprogramowania czytającego tekst (czytników ekranu) osobom niedowidzącym, a udostępnione modele 3D będą mogły posłużyć w przyszłości m.in. do tworzenia dotykowych pomocy dydaktycznych (tyflografik).
Całkowita wartość zadania: 194 000,00 zł.
Kwota dofinansowania: 150 000,00 zł.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego w ramach programu rządowego „Kultura cyfrowa 2026”.
